Rabiës /
Hondsdolheid

Tref je binnenshuis of buiten een vleermuis aan? Raak het dier niet aan. Sommige vleermuizen kunnen rabiës hebben. Dat is een dodelijke ziekte. Voor vleermuis én de mens!

foto: Nicole Pelle

Wat is rabiës?

Een dodelijke virusziekte

Rabiës is een virusziekte. Het is dodelijk voor vleermuis én mens. In Nederland kunnen meervleermuizen en laatvliegers het rabiësvirus bij zich dragen. Zo’n 15 tot 20% van de onderzochte zieke of dode laatvliegers test positief op het rabiësvirus. Van de zeldzamere meervluis test slechts een fractie positief.

Het rabiësvirus wordt op de mens overgedragen via direct bijt-, krab- of speekselcontact (likken). Snel medisch ingrijpen direct na het contact kan nog levensreddend zijn. Waneer er geen snelle actie wordt ondernomen en het virus het centraal zenuwstelsel bereikt, is de dood onafwendbaar.

Vermijd te allen tijde direct contact met alle soorten vleermuizen

video: Nicole Pelle
(Deze laatvlieger leed mogelijk aan rabiës)

Direct contact met een vleermuis?

Ben je in direct contact gekomen met een vleermuis? (gebeten, gekrabd, gelikt)? Schakel zo spoedig mogelijk een (huis)arts in. Hij weet hoe te handelen.

Het RIVM heeft een folder uitgebracht met uitleg over het rabiësvirus en hoe te handelen als je een (verzwakte) vleermuis aantreft. Nogmaals: vermijd te allen tijde direct contact met het dier.

Download de folder ‘Rabiës (Hondsdolheid) bij vleermuizen in Nederland.

Vleermuis gevonden?

Hieronder staat wat je moet doen als je binnenshuis of buiten een vleermuis aantreft. De bewerkte informatie komt uit de RIVM-folder ‘Rabiës (Hondsdolheid) bij vleermuizen in Nederland’.

  • Zit er een levende vleermuis in huis, open een raam en doe het licht uit zodat de vleermuis naar buiten kan vliegen.
  • Ligt de vleermuis op de grond? Niet aanraken! Leg een bakje, doosje of bloempot over het dier. Schuif daar een kartonnetje onder en pak het geheel op zonder het dier aan te raken. Gebruik stevige handschoenen. Laat de vleermuis buiten weer vrij.
  • Kan de vleermuis niet vliegen, vertoont hij raar gedrag of wil je de vleermuis niet zelf weghalen, bel dan de dierenambulance (telefoonnummer 0900-0245).
  • Ben je gebeten, gekrabd of gelikt door een vleermuis, was de wond minstens 15 minuten met water & zeep. Bel daarna direct een arts.
  • Als na de beet, krab of lik de vleermuis nog aanwezig is, bel dan de NVWA (tel.nr. 0800-0488). Zij halen de vleermuis op en onderzoeken of de vleermuis het rabiësvirus heeft.

Animatie Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren (VBNE)


Lees ook de informatie op deze pagina van de Zoogdiervereniging: Informatie over vleermuizen in en rondom het huis

Heb geen angst voor vleermuizen

afbeelding: who-rabies-bulletin.org
Bat rabies cases reported in Europe 1977-2014

Kans op een beet is nihil

Vermijd altijd direct contact

De laatvlieger en meervleermuis zijn drager van Europese vleermuislyssavirussen. Respectievelijk EBLV-1 virus (European Bat Lyssavirus 1) en vermoedelijk EBLV-2 virus (European Bat Lyssavirus 2). Dit zijn specifieke vleermuisgerelateerde rabiësvirussen en deze wijken af van het klassieke rabiësvirus. Toch is het ziekteverloop bij de mens na een vleermuisbeet waarschijnlijk vergelijkbaar.

Heb echter geen angst voor vleermuizen. Het zijn nuttige dieren die insectenpopulaties in toom houden. Als mens komen we zelden of nooit met ze in contact. De meeste mensen hebben nog nooit een vleermuis (van dichtbij) gezien. Slechts een enkeling krijgt te maken met een dier dat een woning binnenvliegt of een verzwakt dier dat op de grond ligt. Zo lang je direct contact vermijdt, is er niets aan de hand! Verder lezen?

1.RIVM ‘Rabiës bij vleermuizen’ brochure
2.RIVM LCI-richtlijn (Landelijke coördinatie infectieziekten)
3.Rabiës | Veterinaire informatie
4.WHO Rabies Bulletin Europe
5.Informatie over vleermuizen in en rondom het huis

Een vleermuis veilig hanteren

Een vleermuis in een bakje doen

Zoals aangegeven wil je direct contact met vleermuizen voorkomen. Maar je wilt het verzwakte dier misschien wel helpen. Hoe pak je dat dan veilig aan voor jezelf en voor de vleermuis?

De werkwijze zie je in de video. VWT raadt aan om hierbij ook stevige handschoenen te dragen. Better safe than sorry! Zorg altijd voor ventilatiegaatjes in het bakje. Je kan er ook een ruw doekje in hangen. Je zal zien dat de vleermuis daar direct achter kruipt.

Je kan het dier nu veilig buiten loslaten. Wanneer hij verzwakt of uitgeput lijkt, kan je de Dierenambulance bellen en hem veilig overdragen aan hun medewerkers.

Vermijd te allen tijde direct contact met alle soorten vleermuizen

Stel je vraag

Vul je telefoonnummer in als je gebeld wilt worden.